Strona Główna
Kontakt
Klub
Galeria Żółwich      Osobistości
Sondy
Historia żółwi
Anatomia żółwi
Żółwie a zmysły
Występowanie
Żółwie z bliska
Choroby
Kupno żółwia
Jak zbudować    terrarium?
Pielęgnacja
Żywienie
Hibernacja
Rozmnażanie żółwi
Zachowania żółwi
Żółwie w niewoli
Ochrona żółwi
Żółwie w kulturze
Żółwie w skrócie
Wirtualny Lekarz
 
     
 

Terrarium dla żółwi


     Decydując się na zakup żółwia musimy wiedzieć, że wiąże się to również z zapewnieniem mu właściwego "mieszkania". Najczęściej popełnianym błędem jest puszczanie żółwia samopas po mieszkaniu. Oczywiście, sporadycznie, można pozwolić mu na spacer po mieszkanku, ale należy przy tym uważać.
Po pierwsze żółwie wymagają odpowiedniej temperatury, a powietrze zbierające się przy podłodze jest najzimniejsze. Wiąże się to z chorobami układu oddechowego u żółwi.
Kolejnym niebezpieczeństwem czyhającym na żółwia jesteśmy my sami. Jak wiadomo żółwie są małe, nie wydają głosów, więc łatwo ich po porostu nie zauważyć i zwyczajnie nadepnąć czy kopnąć.
Innym zagrożeniem mogą być inne zwierzęta trzymane w domu, jak pies i kot. Pamiętajmy, że one również mają uśpiony instynkt łowiecki, i nigdy nie wiadomo, kiedy się w nich zbudzi. A co przypadku, gdy w dom jest piętrowy i ma schody? Czy zdołamy powstrzymać wiecznie ciekawskiego żółwia przed zaglądnięciem na nie?
Jeżeli decydujemy się na kupno żółwia wodnego, musimy zagwarantować mu dostęp do basenu. Woda jest nieodłącznym towarzyszem ich życia i musi być stale dostępna.
Pamiętajmy także o wymaganiach dotyczących środowiska. Jak w domu utrzymać wilgotność powietrza np. 85%? Jest to w praktyce niemożliwe.

     Aby zagwarantować żółwiom te warunki buduje się dla nich specjalne terraria (akwaterraria).

  Wymiary terrarium

     Wymiary terrarium są przede wszystkim uzależnione od w dużej mierze od warunków lokalowych hodowcy. Za niezbędne minimum przyjęło się podawać (zasada ta obowiązuje zarówno dla żółwi lądowych i wodnych):

  • szerokość jako trzykrotną długość pancerza dorosłego żółwia
  • długość jako pięciokrotną długość pancerza dorosłego żółwia
  • wysokość przeciętnie ok. 60 cm.

Oczywiście żadnemu żółwiowi nie zaszkodzą wymiary większe od w miarę komfortowego minimum.
     W przypadku żółwi lądowych musimy wydzielić od ok. 2/3 do 3/4 pow. na basen, a pozostałą powierzchnię przeznaczamy na ląd.

     Jeśłi w terrarium będzie znajdować się więcej niż jeden żółwik lądowy, to na każdego dodatkowego lokatora musimy powiększyć wymiary bazowe o minimum ok. 1/3. W wypadku żółwi wodnych zasadę tą stosuje się nieco inaczej. Na każdego dodatkowego mieszkańca zwiększamy akwaterrarium o 1/4, bowiem żółwie te korzystają z dodatkowego wymiaru, jakim jest głębokość basenu.
Tylko takie wymiary zapewnią komfort i odpowiednią przestrzeń życiową dla żółwi, chyba że zdecydujemy się na wystrój terrarium dużymi głazami, roślinami itp. powinniśmy jeszcze dodatkowo powiększyć je o ok. 40%.
Musimy dokonać jeszcze innych modyfikacji w przypadku żółwi lądowych o bardzo dużej aktywności życiowej.

  Sklejamy terrarium

     Najczęściej zadawanym pytaniem jest zrobić czy kupić terrarium? Nie ma na to jednoznacznej odpowiedzi. W sklepach zoologicznych trudno dostać terrarium o konkretnych wymiarach. Wszystkie są robione "taśmowo" i są zazwyczaj za wąskie lub za wysokie. Wiadomo, nie ma sensu, gdy kupimy terrarium tylko po to, by póĄniej obcinać je w połowie wysokości :).
Jeżeli w naszej okolicy znajduje się dobry szklarz, który zajmuje się m. innymi sklejaniem akwarii, możemy zlecić mu wykonanie jednego według naszych wskazówek. Jest to najpewniejsza droga nabycia terrarium, jednak wiąże się z dość sporym wydatkiem.
Lecz jeśli ktoś ma zdolności manualne i zamiłowanie do majsterkowania może takie akwarium wykonać sam. Na pewno własnoręczna robota przyniesie nam póĄniej satysfakcję, no i wyjdzie o wiele taniej.

Jeżeli już zdecydowaliśmy się na własnoręczną budowę terrarium, musimy zadbać o niezbędne materiały, które wykorzystamy przy jego budowie. Na konstrukcję nośną (coś w rodzaju żebrowania) najlepiej użyć cienki kątownik. Dno terrarium możemy zrobić ze zwykłego szkła, lecz dużo lepiej będzie zastosować zbrojone szkło lub impregnowane, twarde drewno. Ściany można wykonać ze szkła, sklejki lub nawet blachy (odradzam stosowanie tworzyw sztucznych). Jeżeli chcemy wykonać ściany z materiałów nieprzezroczystych musimy jedną ściankę (najlepiej frontową) zrobić ze szkła. Ułatwi to póĄniejsze doglądanie zwierzęcia, a wygląd ogólny będzie wtedy bardziej estetyczny.
Każde terrarium (akwaterrarium) powinno być przykryte. Nie nadaje się do tego płyta szklana, ponieważ takie zamknięcie nie przepuszcza powietrza, a przy silnym ogrzewaniu może po prostu pęknąć. Najlepszym rozwiązaniem będzie przykrycie części nad basenem szkłem, a pozostałą część siatką metalową o 4-milimetrowych oczkach. Taki rodzaj przykrycia gwarantuje odpowiednią wilgotność i nie stanowi zagrożenia dla żółwi (jak np. szklane odpryski pod wpływem wys. temp. ogrzewania).

  Podłoże i basen

     Dno terrarium dla żółwia lądowego najlepiej pokryć mieszaniną piasku z torfem, piasku ze żwirkiem lub samym piaskiem. Dobrze wiedzieć, że piasek z torfem najlepiej magazynuje wilgoć - nadaje się dla żółwi potrzebujących dość wilgotnego podłoża, choć nie tylko. Przy takim podłoży skorupa żółwia będzie cały czas nawilżana, a oprócz tego w takich warunkach najłatwiej utrzymać właściwą wilgotność i higieniczne warunki.
Piaskowo-torfowy podkład uzyskuje się mieszając w stosunku 1:1 przesiany i wyprażony piasek (w sklepach zoologicznych można dostać specjalny "piachożwir") z suchym, czystym torfem, który należy dobrze zmoczyć i porządnie odcisnąć. Tak przyrządzoną ziemię nakładamy 2-4 cm-trową warstwą na dno terrarium. Dla bardzo aktywnych żółwi, które do tego miłują się w kopaniu nor powinniśmy zrobić warstwę odpowiednio grubszą.
     Żółwie lądowe nie potrafią co prawda pływać, ale za to bardzo lubią się taplać w wodzie, dlatego trzeba im to umożliwić montując w terrarium odpowiedni basenik. Należy to zrobić także z innego powodu: woda nie służy żółwiom nie tylko do kąpieli. Wchłaniana jest również przez skórę, co chroni je przed odwodnieniem, a do tego warunkuje odpowiednią wilgotność w akwarium. Musimy pamiętać o tym, że żółwie ją piją, dlatego trzeba dbać o jej czystość.
Ale przejdĄmy do samego basenu. Buduje się go z materiałów o chropowatej powierzchni, aby żółw się po nim nie ślizgał. Możemy np. utowrzyć "miseczkę" z dużych, dopasowanych do siebie kamyków, połączonych szczelnie silikonem. Innym pomysłem jest wstawienie miseczki betonowej, powstałej np. przez oblepienie betonem półmiska od spodu. Osoby mniej uzdolnione manualnie mogą wstawić do terrarium zwykłe naczynie szklane - np. wspomniany wyżej półmisek (na dłuższą metę niewygodne).
Nie polecam wykopania w podłożu terrarium dołu i wyłożenie go grubą folią. Jest to rozwiązanie niepraktyczne: nawet przy solidnym wykonaniu żółw wchodząc do basenu będzie ściągał folię z brzegów, powodując wylanie wody na zewnątrz.

Warto basen umieścić w jednym z narożników terrarium. Wysokość takiego basenu jest ściśle uzależniona od żółwia - fachowe książki podają, że nie może być wyższa od górnej granicy brzeżnego rzędu tarczek rogowych - a w praktyce oznacza to, aby poziom wys. był tak dobrany, aby żółw się nie zachłysnął.
Nie obojętna jest też długość i szerokość takiego baseniku. WyobraĄmy sobie, co by się stało, gdyby był tak mały, że żółw po wejściu do niego nie miał możliwości obrócenia się w nim? Dlatego przyjmuje się, że długość i szerokość powinny być od 1,5 do 2 raza większe od długości pancerza dorosłego osobnika (absolutne minimum!). Warto również zadbać o to, aby basen był łagodnie połączony z lądem, aby żółw miał swobodę wchodzenia do niego.
Wodę w baseniku należy wymieniać codziennie. Warto w tym celu zrobić sobie otworek w dolnej części basenu do spuszczania wody.

     W przypadku żółwi wodnych sprawa ma się zupełnie inaczej. Jak zapewne wiecie, woda dla żółwi wodnych jest środowiskiem życia i dlatego żółwie te po prostu muszą mieć do swojej dyspozycji odpowiednio duży zbiornik wodny. No właśnie, ale jak duży? Powinien on zajmować od 2/3 do 3/4 akwarium, a jego wysokość powinna być minimum 1,5 raza większa od długości pancerza dorosłego osobnika, ale im wody będzie więcej, tym dla żółwia lepiej, bowiem uwielbiają one nurkować, a głęboka woda da im poczucie bezpieczeństwa. Głębokość 1,5x raza większa od długości pancerza jest minimalna, ponieważ przy niższej żółw po przewróceniu na plecy nie będzie w stanie wrócić do właściwej pozycji.
Wodę w basenie do pływania należy wymieniać codziennie, lub jeżeli ni ma takiej możliwości - raz w tygodniu. Można również zastosować filtry wodne, które niestety wiążą się ze sporymi wydatkami, ale dzięki ich stosowaniu można ograniczyć wymianę wody do raz na miesiąc.
     Z częścią lądową sprawa się już trochę komplikuje. Sposobów na jej wykonanie jest mnóstwo, a do tego możemy je mnożyć w nieskończoność. Możemy je jednak pogrupować na najważniejsze grupy, dotyczące budowy pod kątem póĄniejszego znoszenia jaj; zredukowanie jej na korzyść basenu; budowy ze sztucznych elementów; z naturalnych... Postaram się jednak przybliżyć najpopularniejsze rozwiązania:

  1. Budowa pod kątem składania jaj.
    Akwaterrarium najlepiej jest przedzielić płytką szklaną na dwie części (większa do cz. wodnej). Mniejszą wypełniamy czystym torfem, możemy go zmieszać z piaskiem. Tak przygotowane akwaterrarium będzie odpowiednie dla żółwicy składającej jaja, ponieważ będzie mogła sobie wykopać pokaĄną jamkę. Należy jednak pamiętać, aby woda nie wlewała się na cz. lądową, a żółwie mogły swobodnie na nią wchodzić. Osiąga się to przez montowanie do płyty oddzielającej części od siebie półeczki nachylonej pod kątem ostrym, tak, aby górna krawędĄ była na równi z górną krawędzią płyty oddzielającej (patrz schemat).
       

    schemat budowy akwaterrarium

  2. Powiększenie części lądowej.
    W tym wypadku część lądowa będzie zrobiona z płytki zamocowanej horyzontalnie do przyległych ścian. Można ją pokryć z wierzchu np. dobrze wymytymi i wyprażonymi kamyczkami. Na takiej powierzchni żółwie nie będą składać jaj!
    Dzięki takiej budowie żółwie zyskają dodatkową przestrzeń wodną i odrobinę cienia, w którym będą się mogły ukryć.
       

    schemat budowy akwaterrarium




      

  Wystrój

     Strojąc terrarium musimy pamiętać, aby nie zmniejszać przestrzeni życiowej żółwi na koszt ozdóbek, no chyba że mamy w planie powiększenie terraria. Przy dobieraniu wystroju bardziej należy się kierować potrzebami zwierząt niż naszymi własnymi odczuciami estetycznymi.
Zacznijmy od dekoracji ścian. Można je "obmurować" kamieniami, gliną, obić płatami kory lub nawet wylepić mchem itd. Możemy również postarać się i wystylizować je, aby wyglądały jak ściany naturalnych pieczar, co na pewno nada naturalnego wyglądu.
Ozdobami wolno stojącymi na podłożu mogą być tylko takie przedmioty, które nie będą powodować zadraśnięć u żółwi, czyli np. płaskie kamienie, opiłowane korzenie. Warto również zadbać o zacieniony kątek, w którym żółw mógłby się schronić przed światłem oraz o łatwodostępne, równe miejsce, w którym żółw będzie otrzymywał pokarm.
Dekorując terrarium roślinami należy bardzo uważać, ponieważ żółwie mają naturalną skłonność do obgryzania wszystkich roślin. Więc jeśli nie zabezpieczymy dobrze roślin - np. umieszczając je na pewnej wysokości - możemy być pewni, że żółw ich nie oszczędzi. Do wystroju najbardziej nadają się rośliny: trzykrotka zielona (Tradescantia albiflora), maranta dwubarwna (Maranta bicolor), filodendron (Monstera deliciosa), scindapsus (Scindapsus pictus), wężownica (Sanseveria trifascita), opuncja (Opuntia sp.). Jeżeli zdecydujemy się na umieszczenie roślin w wodzie, musimy się liczyć z tym, że prędzej czy póĄniej zostaną one zjedzone przez żółwie.
 

  Oświetlenie i ogrzewanie

Pierwsza, złota i najważniejsza zasada:
wszystkie przewody elektryczne biegnące przez terrarium (akwaterrarium) muszą być bardzo szczelnie zaizolowane!

     Zastanówmy się, czy udałoby nam się zapewnić odpowiednią temperaturę terrarium kładąc je w pobliżu grzejnika? Na pewno nie! WyobraĄmy sobie sytuację, gdy np. wietrzymy w zimie pokój, i temperatura, nawet przy grzejniku, drastycznie spada. Zapalenie płuc żółwia murowane. Ponadto dzień musi mieć określoną długość, ponieważ to od ilości światła uzależniona jest aktywność, wzrost i rozmnażanie żółwi. Aby stworzyć optymalny mikroklimat dla żółwia, musimy zainstalować w terrarium różnego rodzaju urządzenia grzewcze i oświetleniowe.

  Lampa - Ąródło światła dziennego i ogrzewanie górne

   

Schemat ogrzewania górnego

     Aby zapewnić żółwiom odpowiednią temperaturę za dnia i odpowiednio długi czas oświetlania (dzielimy dzień pól na pół - po 12 godz.) stosujemy lampę (lub kilka; zależy od pożądanego efektu oraz wielkości akwarium) o mocy ok. 40 - 100 W. Umieszczamy ją w rogu akwarium na wysokości ok. 0,5 - 1 m (patrz schemat). Wysokość lampy nad podłożem regulujemy, aby uzyskać temperaturę w najcieplejszym miejscu terrarium (po lampą) - ok. 35°C, a w najchłodniejszym (przeciwległy róg terrarium) ok. 23°C (temperatury te są tylko przybliżeniem - w ich doborze musimy kierować się indywidualnymi potrzebami danego gatunku żółwia). Taki wachlarz temperatur pozwoli żółwiowi wybrać sobie miejsce, w którym temperatura będzie mu najbardziej odpowiadająca.

  Ogrzewanie podłoża

     W przypadku podłoża o bardzo dużej grubości (powyżej 25 cm) powinniśmy zastosować ogrzewanie podłoża. Stosujemy kilka grzałek akwarystycznych połączonych szeregowo i oczywiście zakopanych pod ziemią.

  Ogrzewanie wody w basenie

     Dla żółwi lądowych wystarczy grzałka ziemna zainstalowana obok baseniku. Jednak dla żółwi wodnych musimy zastosować grzałki akwarystyczne z termoregulatorem zamocowane bezpośrednio w basenie, a w przypadku większych basenów niezbędne będą dwie lub więcej. Temperatura wody powinna utrzymywać się na mniej-więcej stałym poziomie - ok 25°C, a w nocy o dwa stopnie mniej (temperatury te są tylko przybliżeniem - w ich doborze musimy kierować się indywidualnymi potrzebami danego gatunku żółwia).

  Higiena terrarium

     Niesprzątane przez dłuższy czas terrarium może się stać Ąródłem wielu bakterii a nawet pasożytów. Z tego powodu po prostu musimy dbać o wzorową czystość jedynego domku naszego pupilka.
Podstawową rzeczą jest usuwanie na bieżąco resztek pokarmowych pozostawionych po posiłku przez żółwia, niezależnie czy w wodzie czy też na lądzie.
Następnie, musimy zadbać, aby wszystkie "odpady" takie jak kał, mocz czy nawet złuszczoną skórę, która jest świetnym miejscem do rozwoju roztoczy, usuwać codziennie. W przypadku odchodów musimy wybrać także cienką warstwę ziei dookoła.
Pamiętajmy, że ziemia przy basenie jest najczęściej wilgotna i ciepła. Wystarczy, że znajdą się tam jakieś zanieczyszczenia, a mamy gotową pożywkę dla drobnoustroi chorobotwórczych i miejscem rozwoju larw pasożytów. Dlatego wierzchnią warstwę gleby tuż przy basenie należy, w miarę możliwości, wymieniać codziennie.
Całe podłoże ziemne w terrarium musimy wymieniać co 4-6 m-cy, bo nawet przy zachowywanej wzorowej higienie, resztki pokarmy i odchody i tak przenikają do ziemi i osadzają się na spodzie podłoża. Na częstość wymiany podłoża ma jeszcze wpływ kilka innych czynników, np. temperament żółwia. Zwierzak oddający odchody w kilku miejscach, roznoszące jedzenie po całym terrarium bardziej je brudzi. Zabiegi higieniczne w takich przypadkach muszą być znacznie częstsze
Pożywienie w zbiornikach wodnych rozkłada się bardzo szybko, a nie jesteśmy w stanie wyłowić wszystkiego. Z tego powodu powinniśmy wymieniać wodę minimum co dwa dni.
Jeżeli u naszego żółwia specjalista stwierdzi obecność pasożytów, musimy obowiązkowo zdezynfekować całe terrarium! Całą powierzchnię ziemną należy dokładnie wybrać i wyrzucić, terrarium dokładnie wypłukać a następnie zdezynfekować. Możemy to zrobić za pomocą 3% formaliny. Opryskujemy całe terrarium takim roztworem (łącznie z basenem!). Następnie po ok. 24 godzinach musimy je dokładnie wypłukać i wietrzyć przez kilka dni, aż formalina całkowicie wyparuje i nie będzie stanowiła żadnego zagrożenia dla zwierzaka.

  Terrarium ogrodowe

     Wszystkim żółwiom hodowanym w domach musimy umożliwić zażywanie kąpieli słonecznych w lecie. Uwaga! Żółwie lądowe muszą mieć dostęp do ciepłej wody! Jeżeli nie możemy im tego zagwarantować, wypuszczamy je na dwór na bardzo krótko, lecz dość często.

Żółwie są zwierzętami zmiennocieplnym i mogą przebywać na dworze jedynie podczas letnich upałów!!!

Żółwie możemy wypuszczać np. na trawnik lub jakąś łączkę, ale wtedy muszą być pod stałą kontrolą. A co, jeśli spuścimy żółwia na chwilę z oczu i zdąży się np. ukryć w gęstych krzakach lub wykopać sobie norkę? Aby uniknąć takich sytuacji warto zagospodarować sobie część podwórka na terrarium ogrodowe (szczerze powiedziawszy, w przypadku żółwi wodnych nie warto go budować).
W tym celu musimy wybrać sobie kawałek ziemi o pow. ok. 20 m2, dobrze nasłoneczniony, wolny od zanieczyszczeń. Musimy je tak obmurowac, aby żółw nie miał możliwości wyjścia na zewnątrz, ale ściany muszą być zagłębione w ziemi na głębokość ok. 30 cm, aby żółw nie mógł się przekopać poza ogrodzenie.
Dno "wybiegu" nie może być wybetonowane, ponieważ uniemożliwia to wsiąkanie wody i odchodów! Poza tym, trudno wtedy zadbać o estetyczny wygląd...
W takim wybiegu, można również zamontować płytki basen dla żółwi lądowych, a dla wodnych musi być on całkiem spory. Woda musi być w nim wymieniana najlepiej codziennie... Wiem, to brzmi bardzo groĄnie. Najlepiej jednak zamontować rury odpływowe, jakiś kranik i sprawa załatwiona.
Wystrój terrarium powinien imitować środowisko naturalne żółwia, no i zależy tylko od naszej wyobraĄni.




Oaza Żółwia Polskiego
mShow © 2003